ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )
مقدمه 7
عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )
خدمات رسمى دولتى دعوت شد . پس از چندى نام و نبوغ و شهرت او به گوش عز الدين در صرخد رسيد و او را دعوت كرد . موفق الدين به صرخد رفت . آب و هواى كوهستانى آنجا او را مجذوب ساخت و از ماندن در آنجا لذت مىبرد ، لذا در آن محل اقامت نمود ، تا آنكه در سال ششصد و شصت و هشت هجرى در آنجا وفات نمود . موفق الدين نام نيكى از خود بجا گذارد و اين تأليف بزرگ را نوشت و تقديم وزير الملك الصالح امين الدوله نمود كه چه يادگار خوبى شد . اين كتاب بهترين كتابى است كه در ترجمهء بزرگان طب نوشته شده و فقط بكتاب « اخبار الحكماء » شبيه است ، ولى از كتاب اخبار الحكماء بهتر است و به علت آنكه جامعتر و مطالب زيادترى دارد ، بر آن ترجيح خواهد داشت . ابن ابى اصيبعه در جمعآورى اجزاء اين كتاب ، مشقت بسيار كشيده و سالهاى طولانى به بررسى و تحقيق مطالب مندرجه در كتاب مشغول بوده است ، تا مراتب آن را تأليف نمايد و نام آن را « عيون الانباء فى طبقات الاطباء » گذارد . مؤلف ابتداء شروع بترجمهء احوال بزرگان اطباء يونان و روم و هند نموده و آن را به چند قسم تقسيم كرده كه مشتمل بر ترجمهء چهارصد نفر و شايد بيشتر است . در قسمت اول اطباء يونان و ديگران را ترجمه نموده درحالىكه هيچ نكتهاى را در مورد آنها ناگفته نگذارده و به آن اكتفا نكرده است كه فقط اعمال و رفتار اطباء را بيان كند ، بلكه قسمتى از آراء طبى آنها را نيز بيان كرده است . نهايت آنكه متعرض سال ولادت و وفات آنها نشده مگر در بعضى موارد كه بيادش بوده است . بعلاوه تأليفات يا ترجمههاى آنها را به زبان عربى نقل كرده است . بعد از آنها ، اطباى عرب و عجم و هند و مغرب و اطباى مصر و شام سخن بميان آورده و اطباى هر كشورى را جداگانه نام برده و ضمنا اشعار عربى بسيارى را كه همان اطباء سرودهاند در كتاب خود آورده است . در بين كسانى كه نام آنها در كتاب آمده ، نام مشاهيرى ديده مىشود ، كه بعنوان طبيب شهرت نداشتهاند ، ولى